Zapraszamy na spotkanie z Maximem Znakiem
Zapraszamy na Festiwal Początek Sezonu do Bydgoszczy!
27 czerwca 2026
sobota
godz. 18.00
PASMO SPOTKAŃ AUTORSKICH: „Rezydencja twórcza w sanatorium Łukaszenki„
rozmowa z Maximem Znakiem
prowadzenie: Justyna Czechowska
Miejskie Centrum Kultury w Bydgoszczy, ul. Marcinkowskiego 12–14
Współczesne realia Białorusi, której naród w sierpniu 2020 roku sprzeciwił się wieloletnim uciskom i reżimowym represjom Łukaszenki nie pozostawiają złudzeń. To kraj zagrażający życiu i zdrowiu, szczególnie intelektualistów. Literatura i kultura jako pole bitwy, wieloletnie wyroki za publiczne czytanie wierszy, literatura zakazana w szkołach i bibliotekach. Najbardziej niezłomni pozostali na barykadach aż do momentu aresztowania. Maxim Znak, białoruski prawnik, poeta, prozaik, autor piosenek. W 2020 roku jako adwokat Swiatłany Cichanouskiej, Wiktara Babaryki oraz Maryi Kalesnikawej stał się jednym z symboli białoruskiego protestu. We wrześniu 2021 roku sąd skazał go na 10 lat pozbawienia wolności w kolonii o zaostrzonym rygorze. W grudniu 2022 roku został całkowicie odcięty od kontaktu ze światem zewnętrznym i objęty statusem incommunicado. 13 grudnia 2025 roku wypuszczony na wolność wraz z ponad setką innych więźniów politycznych i wygnany z kraju. Dziś białoruska elita żyje i tworzy na wygnaniu, w Polsce, na Litwie i w Niemczech.
Spotkanie realizowane w ramach cyklu „Literatura zakazana”, który został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Maxim Znak, wybitny białoruski prawnik, obrońca praw człowieka i pisarz. Jako ceniony specjalista w dziedzinie prawa konstytucyjnego i gospodarczego, doktor nauk prawnych oraz wykładowca na Białoruskim Uniwersytecie Państwowym (BDU) pełnił funkcję doradcy prawnego opozycyjnych kandydatów na prezydenta: Wiktara Babaryki i Swiatłany Cichanouskiej. Wspierał również Maryję Kalesnikawą i kierował obsługą prawną kampanii podczas wyborów prezydenckich w 2020 roku. Był członkiem prezydium Rady Koordynacyjnej, opowiadając się za pokojowym rozwiązaniem kryzysu politycznego po sfałszowanych wyborach. Został aresztowany we wrześniu 2020 r. i skazany na 10 lat więzienia w procesie o charakterze politycznym. Większą część wyroku spędził w izolatce, pozbawiony kontaktu ze światem zewnętrznym. Podczas pobytu w więzieniu napisał „Zekameron” – szeroko uznany zbiór 100 opowiadań, w których z humorem i hartem ducha opisał życie w białoruskim łagrze. W wyniku wieloletnich nacisków międzynarodowych został zwolniony i zmuszony do opuszczenia kraju 13 grudnia 2025. W więzieniu pozostało 18 napisanych przez niego książek, a także liczne piosenki, wiersze i inne projekty.
Justyna Czechowska, literaturoznawczyni, tłumaczka literatury szwedzkiej, animatorka kultury, autorka artykułów, antologii i wywiadów. Współzałożycielka Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. Studiowała na uniwersytetach w Göteborgu, Sztokholmie i Uppsali literaturoznawstwo, kulturoznawstwo oraz slawistykę. Jest laureatką Nagrody im. Wisławy Szymborskiej 2018 za przekład książki Linn Hansén „Przejdź do historii” oraz stypendystką Towarzystwa Miłośników Twórczości Selmy Lagerlöf (Selma Lagerlöf-sällskapet). W 2023 roku Akademia Szwedzka uhonorowała ją nagrodą dla tłumaczy literatury szwedzkiej. Od 2015 współtworzy program festiwalu Odnalezione w tłumaczeniu. Sekretarz generalna zarządu Polskiego PEN Clubu.
